Krzyżyk niespodziany. Czas Goralenvolk - Bartłomiej Kuraś - książka

Opis

Wacuś Krzeptowski witał się serdecznie z Hansem Frankiem, gdy przez Tatry przemykali pierwsi kurierzy. Niestety, jego działania nie przyniosły chluby nazwisku, a jego koniec był tragiczny. Dla kontrastu, jego kuzyn Józef "Ujek" Krzeptowski starał się przywrócić honor rodzinie. O jednym wolelibyśmy zapomnieć, za to o drugim pamiętamy z szacunkiem. Twórcy tacy jak Witkiewicz, Chałubiński, Zaruski czy Przerwa-Tetmajer wykreowali Tatry i Podhale jako krainę pełną szlachetnych ludzi, odciętych od cywilizacji. Niemieccy badacze natomiast zauważyli niezwykłość podtatrzańskich mieszkańców, sugerując ich germańskie korzenie - tworząc ideologię Goralenvolk. W czasie wojny około 20% mieszkańców Podhala przyjęło kenkarte z literą „G”, co niektórzy tłumaczyli wiarą w potęgę Niemiec lub obietnicami lepszego traktowania. Jednak nawet wśród posiadaczy tych dokumentów wielu działało w podziemiu: pomagali Żydom, przemycali informacje na Słowację. Do dziś na Podhalu trudno o jednoznaczne oceny przywódców Goralenvolku, a wstyd z tego okresu jest jak niewygodny spadek. Podhalańskie postawy utworzyły dualistyczny obraz: honorowy góral kontra zdrajca i kolaborant. Przez to konieczne staje się przyznanie, że historia regionu była złożona, jak stwierdził Antoni Kroh. Autorzy Bartłomiej Kuraś i Paweł Smoleński podkreślają, że mimo wad, charaktery podhalańskie dalej wzmacniają polskie mity. W końcu, oglądając te dzieje, patrzymy w lustro, które odbija naszą najgłębszą tożsamość.