Kronos 4/2025 Książę Czartoryski
Opis
Nowoczesność nie lubi dawnej metafizyki władzy. Eksperymentuje z porządkiem wychowania i polityki. Rządy, słyszymy, powinny ograniczyć się do zarządzania. Należy zrezygnować z dawnych form sprawowania władzy: zamiast osobistych decyzji obiektywne procedury, zamiast autorytetu opinia anonimowych ekspertów. Urzędnicza ocena powinna być bezosobowa i przezroczysta: ilościowa, a nie jakościowa. Taki jest warunek, mówią, prawdziwej równości i obiektywizmu.
Źródło tych przemian jest oczywiste. Z jednej strony jest nim postrewolucyjna dynamika Zachodu, który, wciąż obracając się w dawnych koleinach, usiłuje tym razem przekroczyć już nie tylko społeczne (historycznie ukształtowane), lecz także naturalne (dane nam z przyrodzenia) hierarchie i granice. Z drugiej: suflowany przez nauki przyrodnicze obraz natury jako mechanizmu rządzonego przez prawa ilościowe. Na naszych oczach wyłania się coś na kształt wszechwładnego Państwa-Maszyny, panującego nad homogeniczną populacją jednostek-atomów, które niczym od siebie się nie różnią. [Spis treści]PREZENTACJEAdam Jerzy Czartoryski, U wrót Hunedago i pod dębem RikajtoZasady Konstytucji Królestwa PolskiegoMarceli Handelsman, Przyjaźń rosyjskaMichał Otorowski, W stronę tolkienizmu politycznego. Historia litewska Adama Jerzego Czartoryskiego jako źródło do badań nad genezą Konstytucji Królestwa Polskiego ESEJEPierre Legendre, Śmierć, władza, słowo. Ernst Kantorowicz przy pracy fikcji i politycznościRafał Kuczyński, Drugie pół prawdy. Rozprawa o naukach i sztukach Jeana-Jacquesa Rousseau w świetle polemiki z królem Polski Stanisławem LeszczyńskimWojciech Kruszewski, Tak zwane liryki lozańskiePiotr Nowak, Zmyślenie i prawda w Weselu Stanisława WyspiańskiegoMichał Paul, Między fizyką a teozofią: o naturze w Światowiekach SchellingaLEKCJA INTERPRETACJIJarosław Marek Rymkiewicz, KinderszenenPaweł PanasEwa Hoffmann-PiotrowskaDariusz Gawin LITERATURAWojciech Wencel, Wiersze ANTYKWARIATPiotr Nowak, Na weselu pięćdziesiąt lat później ARCHIWUMMichał Otorowski, Nie godząc się na cierpienieHenryk Wereszycki, Recenzja pracy mgr. Hanny Kurde-Banowskiej Lutzowej pt. Obóz Trzeciego Maja w latach 18311846 Hanna Kurde-BanowskaLutzowa, Autoreferat RECENZJE I POLEMIKIMaciej Soroka, W stronę OpatrznościJakub Wolak, Śladami naśladowców. Ernst Kantorowicz i sztuka przemiany pojęćMateusz Wojda, Dlaczego Cieszkowski czytał Ekonomika?